Медикаментозна гарячка як діагностичний виклик при нез’ясованому тривалому підвищенні температури тіла

Автор(и)

  • В. С. Копча Тернопільський державний медичний університет імені І. Я. Горбачевського , Україна image/svg+xml

DOI:

https://doi.org/10.37987/1997-9894.2025.6–7(292–293).354041

Ключові слова:

медикаментозна гарячка, діагностика, клінічний випадок

Анотація

Узагальнено основні причини тривалої гарячки з виокремленням її особливої форми – медикаментозної гарячки (МГ). Це підвищення температури тіла, зумовлене побічною реакцією на лікарські засоби або їх поєднання, що розвивається на фоні використання медикамента і зникає після його відміни. Розглянуто патогенетичний механізм МГ, фактори ризику, препарати, які найчастіше її зумовлюють, клінічні та лабораторні прояви, діагностику і лікування. Наведено клінічний випадок розвитку тривалої МГ.

Наголошується, що МГ завжди є діагнозом виключення, тобто навіть у випадках, коли для її діагностики є вагомі підстави, важливо передусім виключити інші можливі діагнози.

Посилання

Wright W. F. Fever and fever of unknown origin: review, recent advances, and lingering dogma / W. F. Wright, P. G. Auwaerter // Open Forum Infectious Diseases. – 2020. – Vol. 7, No. 5. – P. ofaa132.

Agbakwuru C. Fever of Unknown Origin / C. Agbakwuru, Jr M. E. Watson / Pediatric Rotations: A Quick Guide for Medical Students. – Cham : Springer International Publishing, 2024. – P. 251–263.

Fever of Unknown Origin: A Rare Diagnosis Requiring High Suspicion / B. R. Marques, F. Seixas, M. Nunes [et al.] // Cureus. – 2024. – Vol. 16, No. 12.

Thermoregulation in winter swimmers and physiological significance of human catecholamine thermogenesis / S. Vybíral, I. Lesná, L. Jansky, V. Zeman // Experimental Physiology. – 2000. – Vol. 85, No. 3. – P. 321–326.

Barathan M. From fever to action: diagnosis, treatment, and prevention of acute undifferentiated febrile illnesses / M. Barathan // Pathogens and Disease. – 2024. – Vol. 82. – P. ftae006.

Kazanjian P. H. Fever of unknown origin: review of 86 patients treated in community hospitals / P. H. Kazanjian // Clinical Infectious Diseases. – 1992. – Vol. 15, No. 6. – P. 968–973.

Hirschmann J. V. Fever of unknown origin in adults / Hirschmann J. V. // Clinical Infectious Diseases. – 1997. – P. 291–300.

Aetiology of pyrexia of unknown origin in north India / A. K. Pannu, R. Golla, S. Kumari [et al.] // Tropical Doctor. – 2021. – Vol. 51, No. 1. – P. 34–40.

David A. Fever of unknown origin in adults / A. David, J. D. Quinlan // American Family Physician. – 2022. – Vol. 105, No. 2. – P. 137–143.

Nuclear imaging for classic fever of unknown origin: meta-analysis / M. Takeuchi, I. J. Dahabreh, T. Nihashi [et al.] // Journal of Nuclear Medicine. – 2016. – Vol. 57, No. 12. – P. 1913–1919.

Тривалі субфебрилітет і гарячка неясного ґенезу / В. С. Копча, К. М. Легеза, Н. Г. Шпікула [та ін.] // Інфекційні хвороби. – 2011. – № 3 (65). – С. 59–78.

Gomes E. R. Epidemiology and risk factors in drug hypersensitivity reactions / E. R. Gomes, S. Kuyucu // Current Treatment Options in Allergy. – 2017. – Vol. 4, No. 2. – P. 239–257.

Someko H., Kataoka Y., Obara T. Drug fever: a narrative review / H. Someko, Y. Kataoka, T. Obara // Annals of Clinical Epidemiology. – 2023. – Vol. 5, No. 4. – P. 95–106.

A prospective clinical and immunologic analysis of patients with serum sickness / T. J. Lawley, L. Bielory, P. Gascon [et al.] // New England Journal of Medicine. – 1984. – Vol. 311, No. 22. – P. 1407–1413.

Han J., Ye Y. M., Lee S. Epidemiology of drug hypersensitivity reactions using 6-year national health insurance claim data from Korea / J. Han, Y. M. Ye, S. Lee // International Journal of Clinical Pharmacy. – 2018. – Vol. 40, No. 5. – P. 1359–1371.

Burnum J. F. Preventability of adverse drug reactions / J. F. Burnum // Annals of Internal Medicine. – 1976. – Vol. 85, No. 1. – P. 80–81.

Caldwell J. R. Adverse reactions to antimicrobial agents / J. R. Caldwell, L. E. Cluff // JAMA. – 1974. – Vol. 230, No. 1. – P. 77–80.

Zhang X. Drug fever induced by carboplatin-based regimens: Higher incidence in a women’s hospital / X. Zhang, M. Zhao, C. Zheng // Taiwanese Journal of Obstetrics and Gynecology. – 2021. – Vol. 60, No. 5. – P. 882–887.

Bigi C. Healthcare professionals and pharmacovigilance of pediatric adverse drug reactions: a 5-year analysis of Adverse Events Reporting System Database of the Food and Drug Administration / C. Bigi, M. Tuccori, G. Bocci // Minerva Pediatrics. – 2017. – Vol. 74, No. 3. – P. 272–280.

Uwai Y. Analysis of adverse drug events in patients with bipolar disorders using the Japanese Adverse Drug Event Report database / Y. Uwai, T. Nabekura // Die Pharmazie-An International Journal of Pharmaceutical Sciences. – 2022. – Vol. 77, No. 7–8. – P. 255–261.

Ryuko H. A comprehensive analysis of 174 febrile patients admitted to Okayama University Hospital / H. Ryuko, F. Otsuka // Acta Med Okayama. – 2013. – Vol. 67, No. 4. – P. 227–237.

Haidar G. Fever of unknown origin / G. Haidar, N. Singh // New England Journal of Medicine. – 2022. – Vol. 386, No. 5. – P. 463–477.

Zenone T. Fever of unknown origin in adults: evaluation of 144 cases in a nonuniversity hospital / T. Zenone // Scandinavian Journal of Infectious Diseases. – 2006. – Vol. 38, No. 8. – P. 632–638.

Current fever of unknown origin 1982–1992 / Y. Iikuni, J. Okada, H. Kondo, S. Kashiwazaki // Internal Medicine. – 1994. – Vol. 33, No. 2. – P. 67–73.

Prevalence of drug fever among cases of nosocomial fever: a systematic review and meta-analysis / H. Someko, Y. Okazaki, Y. Kuniyoshi [et al.] // Internal Medicine. – 2024. – Vol. 63, No. 8. – P. 1067–1074.

Risk factors of furazolidone-associated fever / J. Zhang, C. Rong, C. Yan [et al.] // PLOS ONE. – 2022. – Vol. 17, No. 4. – P. e0266763.

Clinical features and treatment of drug fever caused by anti‐tuberculosis drugs / Y. Fang, H. Xiao, S. Tang [et al.] // The Clinical Respiratory Journal. – 2016. – Vol. 10, No. 4. – P. 449–454.

Antibiotic-induced fever in orthopaedic patients – a diagnostic challenge / K. Labbus, J. K. Junkmann, C. Perka [et al.] // International Orthopaedics. – 2018. – Vol. 42, No. 8. – P. 1775–1781.

Fever during cancer chemotherapy: Analysis of 1,016 chemotherapy cycles / D. Ogawara, M. Fukuda, Y. Nakamura [et al.] // Journal of Clinical Oncology. – 2011. – Vol. 29, No. 15. – P. e13013.

Oizumi K., Onuma K., Watanabe A., Motomiya M. Clinical study of drug fever induced by parenteral administration of antibiotics // The Tohoku Journal of Experimental Medicine. – 1989. – Vol. 159, No. 1. – P. 45–56.

Carl Liebermeister (1833–1901): a pioneer of the investigation and treatment of fever and the developer of a statistical test / E. Seneta, F. J. Seif, H. Liebermeister, K. Dietz // Journal of Medical Biography. – 2004. – Vol. 12, No. 4. – P. 215–221.

Cunha B. A. The diagnostic significance of relative bradycardia in infectious disease / B. A. Cunha // Clinical Microbiology and Infection. – 2000. – Vol. 6, No. 12. – P. 633–634.

Peng W. X. Retrospective analysis about 20 cases of drug fever induced by antibiotics / W. X. Peng, Y. Lin, X. J. Shi // Clinical Medication Journal. – 2017. – Vol. 15. – P. 16–18.

Foster F. P., Beard R. W. Fever from antibiotics: some lessons drawn from 25 cases / F. P. Foster, R. W. Beard // Medical Clinics of North America. – 1963. – Vol. 47, No. 2. – P. 523–539.

Gerson D. Cutaneous drug eruptions: a 5-year experience / D. Gerson, V. Sriganeshan, J. B. Alexis // Journal of the American Academy of Dermatology. – 2008. – Vol. 59, No. 6. – P. 995–999.

A retrospective analysis of drug fever diagnosed during infectious disease consultation / K. Yaita, Y. Sakai, K. Masunaga, H. Watanabe // Internal Medicine. – 2016. – Vol. 55, No. 6. – P. 605–608.

Guidelines for evaluation of new fever in critically ill adult patients: 2008 update from the American College of Critical Care Medicine and the Infectious Diseases Society of America / N. P. O’Grady, P. S. Barie, J. G. Bartlett [et al.] // Critical Care Medicine. – 2008. – Vol. 36, No. 4. – P. 1330–1349.

Drug fever after a single dose of amoxicillin-clavulanic acid / F. Mori,L. Fili, S. Barni [et al.] // Journal of Allergy and Clinical Immunology: In Practice. – 2016. – Vol. 4. – P. 533–534.

Rossert J. Drug-induced acute interstitial nephritis / J. Rossert // Kidney International. – 2001. – Vol. 60, No. 2. – P. 804–817.

Kumar K. L. Drug fever / K. L. Kumar, J. B. Reuler // Western Journal of Medicine. – 1986. – Vol. 144, No. 6. – P. 753.

##submission.downloads##

Опубліковано

2025-09-18

Як цитувати

Копча, В. С. (2025). Медикаментозна гарячка як діагностичний виклик при нез’ясованому тривалому підвищенні температури тіла. Ліки України, (6–7(292–293), 32–38. https://doi.org/10.37987/1997-9894.2025.6–7(292–293).354041

Номер

Розділ

ЛЕКЦІЇ, ОГЛЯДИ